امکان‌سنجی نسخ قوانین و مقررات توسط سیاست‌های کلی نظام

نوع مقاله: علمی - پژوهشی(حقوق عمومی)

نویسنده

دانش‌آموخته دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران.

چکیده

سیاست­های کلی نظام که به موجب بند «1» اصل 110 قانون اساسی، تعیین آن در زمره وظایف و اختیارات رهبر در نظر گرفته شده است، راهبردهایی است که بر مبنای اهداف و آرمان‌های مذکور در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تدوین می‌گردد و تعیین‌کننده چارچوب‌ها و جهت‌گیری‌های کلان کشور در راستای تحقق اهداف و آرمان‌هاست. این مهم، به عنوان ابزاری در دست رهبری جامعه اسلامی و به منظور راهبری کلان جامعه در مسیر ارزش‌ها طراحی شده است و مشخص­کننده چارچوب عمل قوای سه­گانه از جمله در تصویب قوانین و مقررات می­باشد. از جمله موضوعات مهم در خصوص نظام حقوقی حاکم بر سیاست­های کلی نظام، نسبت قوانین و مقررات موجود و مغایر با سیاست­های ابلاغی جدید می­باشد که نقش زیادی در اثرگذاری و بهبود کارکرد این تأسیس نوین حقوقی در نظام حقوقی ـ سیاسی ایران خواهد داشت. بر همین اساس این نوشتار به دنبال پاسخی برای این پرسش است که آیا امکان نسخ قوانین و مقررات به دلیل مغایرت با سیاست­های کلی نظام وجود دارد؟ در این تحقیق با استفاده از روش «تحلیلی» و به کمک روش جمع­آوری منابع و اطلاعات به صورت کتابخانه­ای، این فرضیه مورد تأیید قرار گرفت که با توجه به ماهیت هنجاری سیاست­های کلی نظام، آثار حقوقی مترتب بر هنجارهای حقوقی برای سیاست­های کلی نظام نیز ساری و جاری خواهد بود که از جمله این آثار، نسخ هنجارهای حقوقی فرازین (در سلسله مراتب هنجارها) می­باشد؛ البته باید سازوکارهایی حقوقی اندیشیده شود که مشکلات عملی این اثر مرتفع گردیده یا به حداقل کاهش یابد که پیشنهادتی در این رابطه ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study On The Feasibility Of Abrogated Rules And Regulations By The Means Of The General Policies Of Iran’s Political System

نویسنده [English]

  • Morteza Haji Ali Khamseh
Phd graduated Scholar of University of Tehran and Lecturer at ISU, Tehran, Iran
چکیده [English]

According to first part of Article number 110 of the IRI’s Constitution, The
general policies of the system - which are considered among the duties and
powers of the Supreme Leader - are strategies that are formulated and
determined based on the goals and ideals mentioned in the Constitution of the
Islamic Republic of Iran. The country's macro-frameworks and orientations are
in line with achieving goals and aspirations. This issue acts as a political
instrument in the hands of the leadership of the Islamic society and in order to
lead the society in the direction of values. It also determines the framework of
the action of three powers (legislative, Executive & Judiciary), including the
adoption of laws and regulations. Among the important issues regarding the
legal system governing the general policies, is the ratio of the existing laws and
regulations and contrary to the new enacted policies, which play a great role in
influencing and improving the functioning of this new legal establishment in the
Iranian political and legal system. Accordingly, this paper seeks to answer the
question: “Is it possible for laws and regulations to be abrogated because of their
contradiction to the general policies of the system?” Using the "analytical"
method and with the help of library collection of resources and information In
this study, the author believes that “due to the normative nature of the general
policies of the system, the legal effects which depend on legal norms, will be
applicable for the general policies of the political system, including the
abrogation of the legal norms of higher (in the hierarchy of norms); However,
legal mechanisms must be considered to solve the practical problems of this
work or minimize it. This proposal is done in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The General Policies of Iran’s Political System
  • Rules & Regulations
  • Abrogation
  • legal norms
  • Hierarchy of norms
  • Legal loopholes